Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012

H παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας κι εμείς (από το ΒΗΜΑ)

H παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας κι εμείς



O Xαράλαμπος Παν. Πίσχος σπούδασε Κοινωνικός Λειτουργός στην Αθήνα αλλά καθώς το ενδιαφέρον του για την Ψυχολογία ήταν διαχρονικό, δεν μπορούσε να μη συνεχίσει τις σπουδές του σε αυτόν τον τομέα. Για αυτό, έδωσε κατατακτήριες εξετάσεις και πέρασε στο Πρόγραμμα Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αφού εξειδικεύτηκε στη Συστεμική-Υπαρξιακή Ψυχοθεραπεία, προχώρησε επαγγελματικά, αναλαμβάνοντας ατομικές περιπτώσεις ενηλίκων καθώς και ομάδες. Είναι κάτοχος νόμιμης άδειας άσκησης επαγγέλματος και μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων. Εργάζεται ιδιωτικά στο Ψυχολογικό Κέντρο "Συναίσθηση".

H παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας κι εμείς



Ο θεσμός «Παγκόσμια Ημέρα», είναι μία τεράστια ευκαιρία να αναδειχθεί η ανάγκη σύμπραξης όλου του πλανήτη προς ένα σκοπό. Αυτός ο σκοπός, δεν αφορά άμεσες και μαγικές λύσεις των θεμάτων που πρεσβεύει. Αναφέρεται σε κάθε προσπάθεια που γίνεται και σε κάθε πρωτοβουλία που λαμβάνεται, ώστε το μήνυμα του, να φτάσει και στο πιο απόμακρο σημείο, μέσα από μία ιδιόμορφη ανθρώπινη αλυσίδα. Κάθε σκαλοπάτι προς αυτή την θετική κατεύθυνση, είναι μία κίνηση προς την αλλαγή της σκέψης, της οπτικής και του συναισθήματος του παγκόσμιου πολίτη, για ένα θέμα που έχει πάψει πια να αποτελεί υποχρέωση άλλων. Πλέον τον αγγίζει άμεσα.
Μέσα στην καθημερινότητά του, ο άνθρωπος δίνει λίγη σημασία σε αυτό το θεσμό. Έχοντας πάρει καταστάσεις και πράγματα δεδομένα, αδιαφορεί για αυτά ή τα στιγματίζει με έναν υποκειμενικό τρόπο προκειμένου να κατευνάσει τη φόβο του και να μη βρει το θάρρος να τα αντιμετωπίσει.
Κάθε Παγκόσμια Ημέρα, είναι σημαντική μέσα από το μήνυμά της. Η σημερινή όμως, η Παγκόσμια Ημέρας Ψυχικής Υγείας, είναι από τις πιο σημαντικές στο φάσμα αυτού του θεσμού. Σε κρατικό επίπεδο η Παγκόσμια Ημέρας Ψυχικής Υγείας εκφράζει το δικαίωμα πρόσβασης του ανθρώπου στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και δίνει τη δυνατότητα κάθε χρόνο να οργανώνονται και να συζητούνται στρατηγικές, προγράμματα και πρακτικές για την αντιμετώπιση και τη βελτίωση της ψυχικής υγείας στον πλανήτη μας.
Σε προσωπικό επίπεδο, κάνει τον άνθρωπο έστω και για λίγα λεπτά της ημέρας, να αναρωτηθεί για τη δική του ψυχική υγεία. Να νιώσει τη σημασία της, να αντιληφθεί την ουσιαστική ισορροπία που παίζει στη ζωή του και το πώς λειτουργεί ως αφετηρία στην καθημερινή του πορεία: να σταθεί αντάξια στις απαιτήσεις της εργασίας, της οικογένειας, της κοινωνίας, της δικής του πάνω από όλα προσωπικότητας, ακόμα και κάτω από τις πιο δύσκολες συνθήκες όπως αυτές που αντιμετωπίζει σήμερα.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, τιμάται τα τελευταία 20 χρόνια. Σήμερα, η 10η Οκτωβρίου 2012, είναι αφιερωμένη στην κατάθλιψη. Το θέμα της είναι: «Depression: A global crisis» (Κατάθλιψη: Μια παγκόσμια κρίση).
Τα στοιχεία που δίνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την κατάθλιψη, με αφορμή τη σημερινή μέρα, είναι δραματικά. Τουλάχιστον 350 εκατομμύρια άνθρωποι όλων των ηλικιών και όλων των κοινοτήτων, έχουν επηρεαστεί από την κατάθλιψη. Σήμερα, η κατάθλιψη βρίσκεται στην τρίτη θέση των αιτιών που προκαλούν σοβαρές αναπηρίες στον άνθρωπο και οι προβλέψεις αναφέρουν ότι θα είναι στην πρώτη θέση το 2030.
Ένας στους δέκα ανθρώπους πάσχει από κατάθλιψη και ένας στους πέντε θα βιώσει κατάθλιψη κατά τη διάρκεια της ζωής του. Μπορεί να ακούγονται απλά νούμερα, αλλά πίσω από αυτά υπάρχουν άνθρωποι που χρειάζονται βοήθεια. Υπάρχουν επιστημονικές μέθοδοι και νέες έρευνες για την καταπολέμηση της κατάθλιψης, αλλά παρόλα αυτά μόνο ένα 10% από αυτούς που τη χρειάζονται την λαμβάνουν. Ανάμεσα στους πιο σημαντικούς παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτό το μεγάλο κενό είναι η έλλειψη γνώσεων στην ψυχική υγεία από τις κοινότητες και τους ανθρώπους, ο φόβος του στίγματος, η έλλειψη πόρων καθώς και η δυνατότητα να υλοποιηθούν οι επιστημονικές παρεμβάσεις και λύσεις με χαμηλότερο κόστος (πηγή: Π.Ο.Υ.)
Η κατάθλιψη είναι πράγματι μία παγκόσμια κρίση. Είναι μία πραγματικότητα που πλήττει τον άνθρωπο και απαιτεί εξειδικευμένη και επιστημονική θεραπεία ως προς την αντιμετώπισή της. Είναι σημαντικό ο άνθρωπος να πάρει την ευθύνη και να την αντιμετωπίσει, φροντίζοντας τον εαυτό του. Όσο πιο γρήγορα ξεκινήσει η θεραπεία, τόσο πιο αποτελεσματική είναι.
Η κατάθλιψη μπορεί να κάνει ακόμα και τις πιο εύκολες καθημερινές δραστηριότητες, να δείχνουν πολύ δύσκολες. Μία υγιεινή διατροφή, ένας προσωπικός προγραμματισμός, ένας καλός ύπνος, μία εκδήλωση ανάγκης βοήθειας από το συγγενικό περιβάλλον, μία ρεαλιστική αντιμετώπιση των καταστάσεων, είναι μερικές χρήσιμες συμβουλές για την καταπολέμηση της κατάθλιψης. Αν οι δυσκολίες γίνουν δύσκολα διαχειρίσιμες, ένας ψυχολόγος ή ψυχίατρος μπορεί να βοηθήσει με πιο ειδικό τρόπο.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι οι πρωτοβάθμιες μονάδες ψυχικής υγείας όπως και οι φορείς ψυχικής υγείας, είναι σημαντικοί παράγοντες για την καταστολή των ψυχολογικών προβλημάτων, ακόμα και σε προληπτικό επίπεδο. Η ευθύνη του κράτους είναι μεγάλη και αυτή τη στιγμή απαιτείται να στηρίξει, οικονομικά και πρακτικά τους χώρους που προασπίζουν την ψυχική υγεία. Ταυτόχρονα, σύλλογοι ψυχικής υγείας, σύλλογοι επαγγελματιών ψυχικής υγείας, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και οικογενειακοί φορείς, χρειάζεται να κάνουν ένα βήμα περισσότερο σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, αναλαμβάνοντας υπεύθυνο και ηγετικό ρόλο, καλύπτοντας, όσο γίνεται, το κενό που αφήνει η κρατική πολιτική.
Η ψυχική υγεία ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως μία κατάσταση ευεξίας, στην οποία κάθε άτομο αντιλαμβάνεται τη δική του δυναμική, μπορεί να ανταπεξέλθει με το φυσιολογικό στρες της ζωής, μπορεί να δουλέψει παραγωγικά, γόνιμα και μπορεί να συνεισφέρει θετικά στην κοινωνία του. Πέρα όμως από τις θεωρίες και τους ορισμούς, η πραγματικότητα είναι εδώ και προκαλεί τον άνθρωπο. Μακριά από στίγματα, ταμπού και δεισιδαιμονικές σκέψεις, η ψυχική υγεία έχει πάψει πια να αποτελεί αντικείμενο ειρωνείας. Έχει καταστεί προτεραιότητα στη ζωή του ανθρώπου που οφείλει να την προασπιστεί. Οι άνθρωποι που αγωνίζονται για τον εαυτό τους και για την ψυχική υγεία τους, είναι οι υγιείς άνθρωποι της κοινωνίας. Αξιέπαινοι πραγματικά, προσπαθούν να επιλύσουν τις δυσκολίες τους με στόχο όχι μόνο την προσωπική αλλά και την συλλογική αλλαγή.
Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, δεν θέλω να μοιραστώ ευχολόγια. Μόνο να σημειώσω ξανά πόσο σημαντική είναι η ψυχική υγεία, με την εικόνα της καθηγήτριάς μου στο πανεπιστήμιο, να αναφέρει στο πρώτο μάθημα: " Αν χάσεις το πόδι σου και είσαι ψυχικά υγιής, θα δυσκολευτείς, αλλά θα το ξεπεράσεις. Αν χάσεις την ψυχική σου υγεία, δεν πρόκειται να το ξεπεράσεις ποτέ".
(Περισσότερες πληροφορίες για την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγεία θα βρείτε εδώ. Επίσης, σήμερα διοργανώνεται ημερίδα από την Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρία.)

Δεν υπάρχουν σχόλια: